Trial by media: veroordeeld of niet, hoe dan ook het haasje!

door:
In trial by media wordt een individu door zijn medemensen publiekelijk veroordeeld op grond van de onwrikbare overtuiging dat hij in strijd heeft gehandeld met een sociale of wettelijke norm en veel straf heeft verdiend. De autoriteiten worden vervolgens opgeroepen die gewenste straf op te leggen. De kopschoppers van Eindhoven, Nurten Albayrak, Benno L. en Badr Hari hebben allen gemeen dat ze terecht stonden in een mediaproces. Waardoor wordt trail by media veroorzaakt, wie is de schuldige, wat zijn de gevaren en hoe kunnen we dit verschijnsel beheersen?

Door een trail by media ondervindt de verdachte, ongeacht of de rechter is beïnvloed of niet bij zijn straftoemetingsbeslissing, grote en blijvende reputatieschade en ook na de in vrijheidstelling blijft hij vaak doelwit van de media. Advocaat P.C. Schouten komt tegenwoordig verdachten tegen die banger zijn voor de media dan voor de strafrechter. De discussie dient echter te gaan over het afbrokkelende vertrouwen in justitie en de rechtelijke macht wanneer niet aan de hooggespannen (straf)verwachting van het publiek kan worden voldaan. En ook over de veiligheid van onze samenleving.

In het veiligheidsdenken past ook het beteugelen van vergeldingsdrang onder burgers. Straffen als vergelding is, volgens wetenschapper Gommer, een niet te miskennen drijfveer in ieder mens en deze behoefte kan niet zomaar onderdrukt worden. Echter alles komt tegenwoordig in de media en op deze wijze wordt het publiek in de stemming gebracht voor een veroordeling met pek en veren, terwijl nog niet bekend is of een rechter zich wel over de zaak zal buigen. Uiteindelijk brengt de medialisering van het strafrecht maatschappelijke onrust en verstoring van de openbare orde voort. Hierdoor ligt zelfs het gevaar voor eigenrichting op de loer. Dit wordt mede ingeleid door de vele oproepen en acties om de persoonsgegevens van verdachte openbaar te maken en de fotos met woonplaats te publiceren. Volgens de Rotterdamse hoogleraar Beunders vliegen de lynchpartijen ons straks om de oren. De sociale media zijn juist een ventiel voor alle agressie onder opgefokte burgers. Tegen de buis kan je enkel schreeuwen, maar in de social media kom je in het warme bad van gelijkgestemden terecht en schrijft de straffende mens zijn frustraties van zich af. Tegen de verwachtingen in blijkt de berichtgeving op het internet op de keuze lichter of zwaarder te straffen te verwaarlozen. Dit is misschien nu niet het geval maar ik kan mij een tijdperk voorstelen waarin het gezag en de onpartijdigheid van de rechterlijke macht wordt betwist door uitspraken in een trail by media. Een rechter is ook maar een mens en leest waarschijnlijk ook gewoon de krant.

Hoe vaak trekt u niet een conclusie over een strafzaak uit een simpel krantenartikel? En hoe vaak bent u het eens met de in die zaak opgelegde straf? Ik betrapte mijzelf laatst op de gedachte hoe kan de straf nou zo laag zijn?. Deze gedachte wordt mijns inziens niet bepaald door logisch denken maar door een gebrek aan achtergrond informatie of strafrechtelijke kennis. Ik wil de misdrijven niet goed praten waar sommige personen van verdacht worden, maar ik wil u wel op het hart drukken dat een ieder recht heeft op een eerlijk proces. Daarnaast krijgt de verdedigend advocaat allerlei verwijten of zelfs bedreigingen naar zijn hoofd. Best een gek idee als je jezelf het volgende afvraagt. Hoe reëel is het om een timmerman te bedreigen omdat hij een spijker in een plank slaat? Ik ben een groot voorstander van de vrijheid van meningsuiting, maar de publicatie van gegevens van (jonge) verdachte kan levenslange gevolgen hebben, zeker als zij na een proces onschuldig blijken te zijn. De meeste strafrechtzaken zijn openbaar, ga erheen en doe er u voordeel mee.

De bron van dit artikel ligt in een artikel van Advocaat Peter C. Schouten. Hij is tevens de auteur van het boek Trail By Media. Wie beschermt de verdachte in een mediaproces. Het schrijven van dit artikel heeft mij in ieder geval uitgedaagd om verder te kijken dan mijn neus lang is en dit boek een keer te gaan lezen.

Lees meer over

media
Trial