Opgeslagen!
opgeslagen artikelen
0

Voetbal gered door de wet: het moet wel leuk blijven

Strafrecht

Eva Kooreman - Het kan bijna niet meer misgaan. Volgende week wordt Feyenoord Rotterdam gehuldigd omdat ze landskampioen zijn geworden. Feyenoord-vrij zou een logisch gevolg moeten zijn volgens raadslid van de D66 Jos Verveen en zelfs de burgemeester van Emmen heeft verlof opgenomen om dit festijn bij te wonen. Voetbal is meer dan gewoon een spelletje met een bal. Het zorgt voor gezelligheid voor alle leeftijden en het schept een band tussen supporters. Echter, naast het gezelligheidsspel is er ook de andere kant van het voetbal: voetbalvandalisme en hooliganisme, dingen waar de KNVB vanaf wil. Want voetbal moet wel leuk blijven.

“Feyenoord-hooligan (47) opgepakt voor op het hoofd slaan pianist op station Nijmegen”, “Hooligans op het veld vallen spelers aan: Bastia-Lyon gestaakt”, “PSV - Ajax kort stilgelegd na zwarte rookbommen thuissupporters” en ga zo maar even door. Hooligans en voetbalvandalisme zijn regelmatig in het nieuws. Vorig jaar juni 2015 werd de voetbalwet in Nederland aangescherpt om ernstige misdragingen rondom voetbalwedstrijden tegen te gaan. Het zou strenger zijn dan de Engelse voetbalwet en daardoor ongeregeldheden tot een minimum beperken. Dit wil echter nog niet altijd even goed werken. Er zijn nog steeds veel incidenten die zorgen voor een vervelende sfeer. 

De Engelse Voetbalwet

Engeland was het eerste land dat een ‘voetbalwet’ invoerde. De Engelse supporters stonden erom bekend dat zij veel overlast veroorzaakten tijdens wedstrijden, ook in het buitenland. 

De Engelse wetgeving bestaat uit ‘acts’ die het recht vormen. Er komen steeds meer acts bij, of ze worden aangepast zodat ze meegaan met de tijd. Het begon in 1985 met ‘The Sporting Events Control of Alcohol Act’. De naam zegt het al, het was verboden om dronken op het voetbalterrein te komen of om het in je bezit te hebben en te consumeren. Dit werd verder uitgebreid in 1989 met de ‘Football Spectators Act’, hiermee kon er een internationaal stadionverbod worden opgelegd aan hooligans. De straffen werden verhoogd met nog meer acts en er werden meerdere handelingen strafbaar gesteld. Het is streng in Engeland: wanneer een supporter zich schuldig heeft gemaakt aan een voetbal gerelateerd strafbaar feit (deze zijn vastgelegd in de wet) en wanneer er redelijkerwijs kan worden aangenomen dat een stadionverbod een hernieuwd vergrijp in de toekomst voorkomt, dan moet de strafrechter dit opleggen. Onder omstandigheden kan deze ‘banning order’ tot tien jaar duren. Engeland werd door Nederland als een voorbeeld gezien naarmate er meer problemen kwamen betreffende voetbalgeweld en vandalisme. Het grote verschil is dat in Engeland de rechters beslissen over stadionverboden of andere straffen terwijl dit in Nederland een bestuursrechtelijke aangelegenheid is waar de burgemeester over kan beslissen.

De Nederlandse voetbalwet

Naast wat in de volksmond de voetbalwet wordt genoemd is er in Nederland ook de Wet verstrekking Justitiële gegevens. Op basis van die wet krijgt de KNVB van het Openbaar Ministerie alle gegevens over voetbal gerelateerde strafbare feiten. De voetbalwet zoals eerder beschreven heet officieel ‘de Wet Maatregelen Bestrijding Voetbalvandalisme en Ernstige Overlast’ (Wet MBVEO). Deze wet geeft burgermeesters en de officier van justitie extra bevoegdheden om in te grijpen bij voetbalvandalisme en ernstige overlast. Na de aanscherping van de wet zijn er een aantal uitbreidingen:

  • De digitale meldplicht is mogelijk. Dit is nog niet volledig in gebruik omdat het nog getest moet worden. Bij de digitale meldplicht krijgen ‘hooligans’ een melding vanuit de meldkamer op hun telefoon en moeten ze op dat moment doorgeven waar zij zich bevinden via GPS. Dit leidt tot makkelijkere controle en op deze manier hoeft er minder politie ingezet te worden.
  • Burgemeesters hebben meer mogelijkheden om ‘first offenders’ aan te pakken, dit mag echter alleen als er sprake is van een ernstige verstoring van de openbare orde.
  • Een bevel van de burgemeester mag nu ook worden opgelegd in een andere gemeente, wat effectief is bij uitwedstrijden. Dit mag alleen wanneer zijn collega in deze andere gemeente erom vraagt.
  • De uitvoering van een maatregel zoals een stadionverbod kan worden verspreid over verschillende dagen. Als een persoon negentig dagen stadionverbod kreeg, miste hij maar een aantal wedstrijden, nu mag deze maatregel verspreid worden over 90 verschillende dagen waardoor deze persoon voor een veel langere periode toegang wordt ontzegd. 

Ondanks de wet verstrekking justitiële gegevens en de aanscherping van de Wet MBVEO zijn clubs, de KNVB en de overheid nog steeds niet tevreden over hoe het er soms aan toe gaat tijdens en na voetbalwedstrijden. 

Hoe zou het dan wel moeten? Ten eerste moet de digitale meldplicht definitief worden ingevoerd. Uit de testen bleek dat dit effectief was, en het zorgt ervoor dat supporters eigen verantwoordelijkheid hebben over hun straf. Je eigen telefoon vergeten zorgt namelijk voor een zwaardere straf. Daarnaast kunnen de straffen in Nederland hoger. In Engeland is gebleken dat de wet supporters afschrikt en dat het aantal arrestaties aanzienlijk is verminderd. In Nederland is het al aangescherpt, doordat een stadionverbod kan worden verspreid over verschillende dagen, maar het is nog lang niet zo streng als in Engeland. Het was goed van Nederland om te kijken naar het Engelse voorbeeld, maar het kan altijd beter. De wedstrijd tegen de spelbedervers gaat door en is pas afgelopen als de (scheids)rechter het laatste fluitsignaal heeft laten klinken.

Terug naar boven